TOPRAK ÇEŞİTLERİ
Özellikleri ve Uygun Tarım Ürünleri
Toprak türü, hangi bitkilerin verimli yetişebileceğini doğrudan belirler. Başlıca yedi toprak çeşidi; su tutma kapasitesi, drenaj, pH değeri ve besin içeriği bakımından birbirinden önemli ölçüde farklılaşır. Aşağıdaki tablo bu farkları özetlemekte; ardından her toprak türü kısaca açıklanmaktadır.
|
Toprak Türü |
pH |
Su Tutma |
Drenaj |
Uygun Ürünler |
|
Killi Toprak |
6,0–7,5 |
Çok Yüksek |
Düşük |
Buğday, pirinç, çeltik, lahana, fasulye |
|
Kumlu Toprak |
5,5–7,0 |
Düşük |
Çok Yüksek |
Havuç, patates, karpuz, yer fıstığı, kuşkonmaz |
|
Tınlı Toprak |
6,0–7,0 |
Orta–İyi |
İyi |
Domates, biber, meyve ağaçları, tahıllar, çilek |
|
Siltli Toprak |
6,0–7,5 |
Orta–Yüksek |
Orta |
Pirinç, şeker pancarı, mısır, soğan, ayçiçeği |
|
Humuslu Toprak |
5,5–7,0 |
Çok Yüksek |
İyi |
Tüm sebze ve meyveler, tahıllar, otlar |
|
Kireçli Toprak |
7,5–8,5 |
Orta |
İyi |
Üzüm, zeytin, lavanta, nohut, mercimek |
|
Bataklık Toprağı |
3,5–5,5 |
Çok Yüksek |
Çok Düşük |
Yaban mersini, kızılcık, çay, çeltik |
Toprak Türlerine Kısa Bakış
Killi Toprak
İnce taneli, su tutma kapasitesi çok yüksek ancak drenajı zayıf bir topraktır. Yüksek besin içeriği sayesinde tahıllar ve sebzeler için uygundur; ancak işlenmesi güçtür. Sulama kontrolü ve drenaj iyileştirmesiyle verimli hale gelir.
Başlıca ürünler: Buğday, pirinç, çeltik, lahana, fasulye
Kumlu Toprak
İri taneli, çok iyi drene olan ve havalanması kuvvetli bir topraktır. Besin ve su tutma kapasitesi düşük olduğundan düzenli sulama ve gübreleme gerektirir. Yumrulu sebzeler ve meyve türleri için idealdir.
Başlıca ürünler: Havuç, patates, karpuz, yer fıstığı, kuşkonmaz
Tınlı Toprak
Kil, kum ve siltin dengeli karışımından oluşan bu toprak, tarımcılar tarafından 'ideal toprak' olarak kabul edilir. İyi drenaj, yeterli nem tutma ve zengin besin deposuyla hemen her bitkiye uyum sağlar.
Başlıca ürünler: Domates, biber, meyve ağaçları, tahıllar, çilek
Siltli Toprak
Nehir vadisi ve delta ovalarında doğal olarak biriken, ince taneli ve organik madde açısından zengin bir topraktır. Orta drenajı ve yüksek verimiyle ova tarımının temelini oluşturur.
Başlıca ürünler: Pirinç, şeker pancarı, mısır, soğan, ayçiçeği
Humuslu Toprak
Yüksek organik madde içeriğiyle en verimli toprak tipidir. Koyu rengi, yoğun mikrobiyolojik aktivitesi ve mükemmel besin deposuyla neredeyse tüm bitkiler için olağanüstü bir ortam sunar.
Başlıca ürünler: Tüm sebze ve meyveler, tahıllar, otlar
Kireçli Toprak
Yüksek kalsiyum karbonat içeriği nedeniyle bazik yapıdadır (pH 7,5–8,5). Demir ve fosfor yarayışlılığı düşük olsa da üzüm ve zeytin gibi Akdeniz bitkilerinde üstün kalite sağlar.
Başlıca ürünler: Üzüm, zeytin, lavanta, nohut, mercimek
Bataklık Toprağı
Oksijensiz ortamda birikmiş organik maddelerden oluşan, çok asidik ve su doymuş bir topraktır. Asit seven bitkilere özgü bir niş sunar; ancak doğal karbon deposu olarak korunması ekolojik açıdan büyük önem taşır.
Başlıca ürünler: Yaban mersini, kızılcık, çay, çeltik